Kedide Toya Hazırlık ve Bakım
Kısa cevap: Hamile bir kedinin ihtiyacı üç şeyde toplanır: kaliteli ve bol besin, sakin bir alan, düzenli takip. Gebelik ortalama 63–67 gün sürer. Bu süreçte kediye yavru maması verin, su tüketimini artırın, doğumdan yaklaşık iki hafta önce kapalı ve karanlık bir doğum kutusu hazırlayın. Doğum genelde kendiliğinden ilerler; sizin işiniz izlemek, müdahale etmemek ve sorun çıktığında veterinere ulaşmaktır.
Gebelik Nasıl Anlaşılır?
İlk hafta belirti vermez. Zamanla şu işaretler çıkar:
- Meme başlarının pembeleşip belirginleşmesi (yaklaşık 3. hafta)
- İştahta belirgin artış
- Karnın alt kısımda yuvarlaklaşması (4.–5. hafta)
- Daha çok uyuma, sakinleşme veya tam tersi yapışkanlaşma
- Kısa süreli bulantı, birkaç gün süren isteksizlik
Kesin bilgi için veteriner muayenesi gerekir. Ultrason 3. haftadan sonra yavruları gösterir. Karna elle bastırarak yavru saymaya çalışmak sakıncalıdır; iç organ ve rahim zedelenebilir.
Beslenme: En Kritik Başlık
Gebelikte enerji ihtiyacı kademeli artar, son üç haftada zirve yapar. Pratik plan:
- Yavru maması verin. Kalori ve protein yoğunluğu yüksek olduğu için gebelik ve emzirme dönemine uygundur.
- Öğünü bölün. Karın hacmi daraldığı için günde 4–5 küçük porsiyon daha iyi tolere edilir.
- Serbest besleme uygulayın. Son 2 haftada mama kabı sürekli dolu kalabilir.
- Yaş mama ekleyin. Su alımını destekler, iştahsız günlerde işe yarar.
- Takviyeyi kendi başınıza vermeyin. Özellikle kalsiyum ve D vitamini fazlası zararlıdır. Veteriner önerisi olmadan eklemeyin.
Kedi mama seçiciyse veya kusma, ishal gibi sorunlar varsa beslenme yaklaşımını gözden geçirmek gerekir; sitedeki kedi beslenme sorunlarına yönelik rehber bu noktada yardımcı olur.
Sağlık Takibi ve Kaçınılması Gerekenler
- Gebelikten şüphelendiğiniz anda veterinere gidin, ilaç ve aşı takvimini onunla planlayın.
- Birçok iç–dış parazit ilacı gebelikte uygun değildir. Kutuda yazan yaş sınırına değil, veterinerin onayına bakın.
- Aşıları gebelik sırasında yapmak genelde tercih edilmez.
- Uçucu yağlar, güçlü temizlik ürünleri, sigara dumanı ve bitki ilaçlarından uzak tutun.
- Çiğ et ve çiğ balık vermeyin.
- Yüksek yerlere zıplamasını gerektiren düzeni değiştirin; mama, su ve kum kabını aynı katta toplayın.
- Kum kabını daha sık temizleyin. Gebe kedi kirli kaba girmek istemez, tutunca sorun büyür.
Şu durumlarda beklemeden veterinere danışın: kanlı veya kötü kokulu akıntı, 24 saatten uzun iştahsızlık, sürekli kusma, yüksek ateş hissi ve halsizlik, karnına dokunulmasına aşırı tepki.
Doğuma Hazırlık: Doğum Kutusu
Doğumdan 10–14 gün önce hazırlayın, kedi mekâna alışsın.
- Kedinin rahat sığdığı, üstü kapalı bir karton kutu bulun. Bir kenarını giriş için kesin.
- İçine yıkanabilir havlu veya eski tişört serin. Tüylü örgü ve iplikli kumaş kullanmayın.
- Evin en sessiz köşesine koyun. Geçiş yolları, çamaşır makinesi yanı, kalorifer üstü uygun değil.
- Yakınına su ve mama koyun, ama kum kabını biraz uzak tutun.
- Yedek havlu, kâğıt havlu, temiz makas ve veteriner telefonunu aynı yerde hazır bulundurun.
Kedi kutuyu reddedip dolabı, yatak altını veya çekmeceyi seçebilir. Israr etmeyin; seçtiği yeri temiz havluyla düzenleyin.
Doğumun Başladığını Gösteren İşaretler
- Son 24–48 saatte iştahın kesilmesi
- Huzursuzluk, sürekli yer değiştirme, miyavlama
- Karın bölgesini ve genital bölgeyi aşırı yalama
- Vücut ısısında düşüş, sık soluma
- Görünür kasılmalar
Yavrular genelde 15–60 dakika aralıklarla gelir. Anne keseyi yırtar, yavruyu yalar, göbek kordonunu kendisi koparır. Yapmadığı takdirde temiz havluyla kesenin yüz bölgesini açıp yavruyu ovalayarak uyarın.
Hemen veterinere haber verilecek durumlar: 30 dakikadan uzun süren güçlü kasılmaya rağmen yavru çıkmaması, yarı çıkmış ve sıkışmış yavru, yoğun taze kanama, iki saatten uzun ara verip huzursuz kalması, annenin bilinç kaybı.
Doğum Sonrası İlk Günler
- Anneye bol su ve yavru maması sunmaya devam edin. Emzirme, gebelikten daha fazla enerji ister.
- Yavruları ilk günlerde gereksiz elleme; anne stres olursa emzirmeyi aksatabilir.
- Yavruların günlük kilo alıp almadığını mutfak terazisiyle takip edin. Artış yoksa veterinere gidin.
- Yatağı günde bir kez tazeleyin.
- Memelerde sertlik, kızarıklık, sıcaklık varsa mastitis olabilir; bekletmeyin.
- Yavrular 3–4 haftadan sonra kum kabıyla ilgilenmeye başlar. Bu dönemde kedi tuvalet eğitimi adımlarını uygulamaya geçirebilirsiniz.